Түркістан облысы – ауыл шаруашылығын дамытуда алдыңғы қатарлы өңірлердің бірі. Өңір экономикасында аграрлық сектордың үлесі жоғары болғандықтан, мал шаруашылығын өркендету стратегиялық басым бағыт ретінде белгіленген. Соның айқын дәлелі – Созақ ауданы аумағында жүзеге асырылып жатқан ауқымды жоба.
Созақ ауданында етті бағыттағы ірі қара мал санын көбейту мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Аталған бастама аясында «KAZ PLEMZAVOD» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі арқылы ауданға 1 474 бас «Калмық» асыл тұқымды мүйізді ірі қара жеткізілді. Оның 1 245 басы аналық болса, 229 басы – өткен жылғы төлдер.
Бұл – аудан тарихындағы асыл тұқымды мал басын көбейтуге бағытталған ірі жобалардың бірі. Әкелінген мал толықтай аудан аумағына тіркеліп, ветеринариялық есепке алынған. Бұл өз кезегінде малдың денсаулығы мен өнімділігін жүйелі бақылауға мүмкіндік береді.
Шаруашылық мал басын орналастыру үшін ауданның арнайы жер қорынан Бетпақдала аумағынан 5 000 гектар жайылым жер бөлінген. Бұдан бөлек, орман қоры жерінен 9 000 гектар жайылым жерге келісімшарт жасалған.
Кең байтақ Бетпақдала өңірінің табиғи-климаттық жағдайы – шөл және шөлейт аймақтарға бейімделген мал түрлерін өсіруге қолайлы. Осы мүмкіндікті тиімді пайдаланған серіктестік жайылымдық әлеуетті толық игеруді көздеп отыр.
«Калмық» тұқымы – төзімділік пен өнімділіктің үлгісі
«Калмық» тұқымды ірі қара – етті бағыттағы, шөл және шөлейт аймақтарға төзімділігімен ерекшеленетін жоғары өнімді мал. Бұл тұқым суық климатқа да бейім, қуаңшылыққа шыдамды, жайылым жағдайында жақсы салмақ қосады. Сондықтан Созақ ауданының табиғи жағдайына толықтай сай келеді.
Мал басы Ресей Федерациясы құрамындағы Бурятия Республикасы аумағынан жеткізілген. Асыл тұқымды малды таңдау кезінде оның генетикалық сапасына, бейімделгіштігіне және ет өнімділігіне ерекше мән берілген.
«KAZ PLEMZAVOD» ЖШС 2020 жылы Арыс қаласында құрылған. Кейін ауданның жайылымдық әлеуетін ескере отырып, шаруашылық Бетпақдала аумағына қоныс аударған. Содан бері серіктестік асыл тұқымды мал шаруашылығын қарқынды дамытуды қолға алған.
Серіктестік төрағасы Мамытхан Әлімханұлының айтуынша, кәсіп 2020 жылдан бері жүйелі түрде дамып келеді. Биыл мал басын тағы 1 500 басқа арттыру жоспарланған. Негізгі мақсат – аналық мал санын көбейтіп, табынды тұрақты өсіру. Сонымен қатар аталық малды 4 жастан бастап экспортқа бағыттау көзделіп отыр.
Шаруашылық тек мал басын көбейтумен шектелмей, ет өнімдерін өндіру бағытында да нақты нәтижелерге қол жеткізуде. Биыл жыл басынан бері ішкі нарық сұранысын қамтамасыз ету мақсатында 10 365 келі ет өнімі өткізілген.
Бұл көрсеткіш алдағы уақытта бірнеше есеге артуы мүмкін. Себебі асыл тұқымды малдың көбеюі ет өндірісінің көлемін ұлғайтып қана қоймай, сапасын да арттырады. Ал экспортқа бағытталған аталық малдар шетелдік нарықта қазақстандық асыл тұқымды малдың беделін көтеруге мүмкіндік береді.
Аталған жобаның жүзеге асуы Созақ ауданында:
Мал шаруашылығының дамуына
Ет өндірісінің артуына
Жаңа жұмыс орындарының ашылуына
Жайылымдық жерлердің тиімді игерілуіне
Экспорттық әлеуеттің күшеюіне тікелей ықпал етіп отыр.
Түркістан облысында ауыл шаруашылығын кешенді дамытуға бағытталған осындай ірі жобалар өңірдің экономикалық тұрақтылығын нығайтып, аграрлық секторды жаңа деңгейге көтеруде. Созақтағы асыл тұқымды мал шаруашылығы – соның жарқын мысалы.
Алдағы жылдары мал басының ұлғаюы мен өндіріс көлемінің артуы аудан экономикасына елеулі үлес қосып, Түркістан өңірін еліміздің жетекші мал шаруашылығы орталықтарының біріне айналдыруға негіз болмақ.
