2025 жылдың қорытындысы бойынша Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері оң динамикаға ие болды. Аймақтың өзіндік кірістері мен бюджет түсімдері айтарлықтай өсіп, жоспарланған межеден асыра орындалды. Бұл өңір экономикасының тұрақты дамып келе жатқанын, инвестициялық белсенділіктің артқанын және салықтық әкімшілендірудің тиімді жүргізілгенін көрсетеді.
Жоспар 109 пайызға орындалды
2025 жылға арналған өзіндік кірістер жоспары 275,2 млрд теңге болып бекітілген еді. Нақты қорытынды бойынша облыс қазынасына 301 млрд теңге түсті. Осылайша жоспар 109 пайызға орындалып, 25,6 млрд теңге көлемінде қосымша түсім қамтамасыз етілді.
Салықтық түсімдер бойынша да жоғары нәтижеге қол жеткізілді. Жоспарланған 230,3 млрд теңгенің орнына бюджетке 247,1 млрд теңге түсті. Бұл – 107 пайыздық көрсеткіш немесе 16,8 млрд теңгеге артық орындалғанын білдіреді.
Қаржы көрсеткіштерінің өсуі өңірдегі экономикалық белсенділіктің артуымен, кәсіпкерлік субъектілерінің көбеюімен және жаңа өндіріс орындарының іске қосылуымен тікелей байланысты.
Өңір басшысы нақты міндеттер жүктеді
Облыс бюджетінің атқарылуы мен алдағы міндеттер Нұралхан Көшеров төрағалығымен өткен жиында кеңінен талқыланды. Аймақ басшысы негізгі басымдықтар ретінде инвестиция тарту, өндіріс орындарын ашу және жаңа жұмыс орындарын құру арқылы өзіндік кірістерді арттыру қажеттігін атап өтті.
Әкімнің айтуынша, жалпы облыс бойынша жоспар орындалғанымен, жекелеген аудандарда көрсеткіштер төмен. Әсіресе корпоративтік табыс салығы түсімдері бойынша мәселелер бар екені айтылды. Осыған байланысты әрбір аудан мен қала бюджет кірістерінің барлық көздерін сапалы әрі толық игеруі тиіс екені тапсырылды.
Өңір басшысы бюджет қаражатын тиімді әрі мерзімінде игеру, қосымша кіріс көздерін қалыптастыру және инвестициялық жобаларды жүйелі сүйемелдеу мәселелеріне ерекше назар аударды.
Өсу қарқыны – 119 пайыз
Облыстың қаржы және мемлекеттік активтер басқармасының басшысы Гүлфари Әжіметова 2025 жылғы нақты көрсеткіштерге тоқталды. Оның айтуынша, өзіндік кірістердің өсу қарқыны 119 пайызды құрады. Егер 2024 жылы бұл көрсеткіш 253,1 млрд теңге болса, 2025 жылы 301 млрд теңгеге жетіп, 48 млрд теңгеге артқан.
Облыстық бюджеттің орындалуы да жоғары деңгейде жүзеге асқан. Жоспарланған 129,6 млрд теңгенің орнына 140,8 млрд теңге түсіп, жоспар 109 пайызға орындалды. Нәтижесінде 11,3 млрд теңге көлемінде қосымша қаржы тартылды.
Жалпы облыстық бюджет түсімдері 24 пайызға немесе 27 млрд теңгеге өсіп, 140,8 млрд теңгеге жетті. Бұл – аймақ экономикасының тұрақты дамып келе жатқанын білдіретін маңызды көрсеткіш.
Корпоративтік табыс салығының үлесі артты
2025 жылдың қорытындысы бойынша 5 454 корпоративтік табыс салығын төлеуші тіркелген. Осы санат бойынша бюджетке түскен түсімдер 18 млрд теңгеге артып, 47,5 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш бизнестің белсенділігі артқанын және заңды тұлғалар санының көбейгенін аңғартады.
Корпоративтік табыс салығының өсуі өндіріс көлемінің артуымен, жаңа инвестициялық жобалардың іске асуымен және шағын әрі орта бизнестің дамуына қолайлы жағдай жасалуымен байланысты.
Инвестиция – негізгі қозғаушы күш
Түркістан облысында соңғы жылдары инвестиция тарту бағытында жүйелі жұмыс жүргізілуде. Индустриалды аймақтарда жаңа өндіріс орындары ашылып, ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі, туризм және құрылыс салаларында ірі жобалар жүзеге асырылуда.
Өндіріс орындарының көбеюі жаңа жұмыс орындарының ашылуына, халық табысының артуына және тиісінше салық базасының кеңеюіне ықпал етуде. Бұл өз кезегінде жергілікті бюджеттің өзіндік кірісін ұлғайтып, аймақтың қаржылық дербестігін нығайтуға мүмкіндік береді.
Алдағы міндеттер
2026 жылға қарай өңірде:
Инвестиция көлемін ұлғайту;
Жаңа өндірістік жобаларды іске қосу;
Салықтық әкімшілендіруді жетілдіру;
Көлеңкелі экономиканы азайту;
Жергілікті бюджет кірістерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету бағытында жұмыстар жалғасады.
Облыс басшылығының пайымынша, басты мақсат – дотациялық тәуелділікті азайтып, өзін-өзі қамтамасыз ететін, бәсекеге қабілетті өңір қалыптастыру.
Қорыта айтқанда, 2025 жылдың қорытындысы Түркістан облысы үшін табысты болды. Жоспардан тыс түскен ондаған миллиард теңге өңірдің әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуға, жаңа жобаларды жүзеге асыруға және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталмақ. Бұл көрсеткіштер аймақ экономикасының жаңа сапалық кезеңге қадам басқанын айғақтайды.
