Тарихы терең, руханияттың алтын діңгегіне айналған Түркістан қаласы бүгінде тек діни-рухани орталық қана емес, сонымен қатар заманауи туристік бағыттағы қарқынды дамып келе жатқан шаһарлардың біріне айналып отыр. Соңғы жылдары қала инфрақұрылымын жаңғырту, тарихи нысандарды сақтау және оларды тиімді пайдалану бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Соның бірі – теміржол вокзалы маңы мен ескі шаһар аумағын мәдени-туристік аймақ ретінде дамыту бастамасы.
Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қаладағы теміржол вокзалына жақын орналасқан бірқатар тарихи ғимараттарды аралап, олардың қазіргі жағдайымен танысты. Сапар барысында инфрақұрылымды жаңғырта отырып, тарихи сәулеттік келбетін сақтау мәселесіне баса назар аударылды.
Түркістан теміржол вокзалы – еліміздегі ең көне әрі тарихи маңызы зор вокзалдардың бірі. Деректерге сүйенсек, бұл нысан 1904 жылы пайдалануға берілген. Ғасырдан астам уақыт бойы халыққа қызмет етіп келе жатқан вокзал тек көлік қатынасының орталығы ғана емес, өңірдің экономикалық және әлеуметтік дамуына серпін берген стратегиялық нысан болды.
Теміржол желісінің тартылуы Түркістанның қала ретінде өркендеуіне ықпал етіп, жаңа қоныстардың қалыптасуына, сауда-саттықтың жандануына және туристер ағынының артуына жол ашты. Бүгінде вокзал маңындағы тарихи ғимараттар өткен ғасырдың сәулеттік ерекшеліктерін сақтап, көне дәуірдің тынысын сезіндіреді.
Абылайхан көшесінде орналасқан Жолаушылар көлігі орталық дирекциясы ғимараты – жобаның негізгі нысандарының бірі. Жалпы аумағы 0,35 гектарды, ал ғимарат көлемі 735 шаршы метрді құрайды. Жоспарға сәйкес, нысанның тарихи келбеті толық сақталып, мұнда музей ашу көзделіп отыр.
Музей экспозициясы өңірдің теміржол саласының даму тарихын, көлік инфрақұрылымының қалыптасуын және оның қала өміріндегі рөлін кеңінен таныстыруға бағытталмақ. Сонымен қатар келушілерге қолайлы жағдай жасау мақсатында дәмхана мен фудкорт орналастыру мәселесі де қаралуда. Бұл шешім туристердің уақытын тиімді өткізуіне және аумақтың тартымдылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Абылайхан көшесіндегі тағы бір тарихи нысан – Бригадашылар үйі. Жалпы аумағы 0,11 гектар, ал ғимарат көлемі 367 шаршы метрді құрайды. Қайта жаңғырту жұмыстарынан кейін мұнда теміржол саласының тарихын дәріптейтін музей ашу жоспарланған.
Бұл музейде теміржолшылардың еңбегі, олардың ел экономикасына қосқан үлесі, архивтік фотосуреттер мен құжаттар, көне құрал-жабдықтар қойылады деп күтілуде. Сонымен бірге шағын дәмхана ашу арқылы келушілерге жайлы орта қалыптастырылмақ.
Тәукехан көшесінде орналасқан жергілікті маңызы бар сәулеттік нысандар кешені де жаңғырту жобасына енгізілген. Жалпы аумағы 0,42 гектарды құрайтын бұл аумақта 4 ғимарат орналасқан. Оның бірінің көлемі 500 шаршы метр болса, қалған үш ғимараттың жалпы көлемі шамамен 2000 шаршы метрді құрайды. Сонымен қатар 2500 шаршы метрлік сквер аумағы бар.
Жобалық жоспарға сәйкес, ғимараттардың архитектуралық бейнесі сақталып, олар музейлік кеңістік ретінде пайдаланылмақ. Ал сквер теміржол тақырыбында безендіріліп, абаттандырылып, ашық аспан астындағы мәдени-танымдық алаңға айналмақ. Мұнда демалыс аймақтары, ақпараттық тақталар, шағын мүсіндік композициялар орнату көзделуде.
Теміржол маңын туристік аймаққа айналдыру – Түркістанның даму стратегиясындағы маңызды бағыттардың бірі. Бұл бастама тарихи мұраны сақтай отырып, оны заманауи инфрақұрылыммен үйлестіруге негізделген. Нәтижесінде:
Қалаға келетін туристер саны артады;
Жаңа жұмыс орындары ашылады;
Шағын және орта бизнеске серпін беріледі;
Қаланың мәдени келбеті жаңа мазмұнмен толығады.
Ең бастысы – ғасырдан астам тарихы бар теміржол вокзалы мен оған іргелес орналасқан ғимараттар жаңаша сипат алып, мәдени-танымдық орталыққа айналады.
Түркістан теміржол маңын дамыту жобасы – өткен мен бүгінді байланыстыратын маңызды бастама. Тарихи ғимараттардың сәулеттік ерекшеліктерін сақтай отырып, оларды музей, демалыс және мәдени кеңістік ретінде пайдалану – қаланың туристік тартымдылығын арттыруға бағытталған жүйелі қадам.
Алдағы уақытта жоба жан-жақты зерделеніп, тиісті шешімдер қабылданбақ. Егер жоспар жүзеге асса, Түркістанның теміржол маңы жаңа тыныс алып, көне шаһардың тағы бір көрікті туристік орталығына айналары сөзсіз.
