Биылғы жылы Түркістан қаласы түркі кеңістігінің экономикалық дамуы мен ынтымақтастығы үшін маңызды алаңға айналды. Қалада Түркі мемлекеттерінің ұйымы (ТМҰ) экономика және сауда министрлерінің 14-ші отырысы өтті. Бұл шараға мүше мемлекеттердің жауапты ведомство өкілдері қатысып, өзара экономикалық қарым-қатынастарды кеңейту, инвестициялық байланыстарды нығайту және бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелерін жан-жақты талқылады.
Жиынға Қазақстан тарапынан Ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев, сондай-ақ Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан елдерінің министр орынбасарлары, ұйымның бас хатшысы Кубанычбек Өміралиев және Түркі инвестициялық қоры президенті Бағдад Әміреев қатысты. Кездесудің Түркістанда өтуі тек формалды шара емес, символдық мәнге ие болды. Қатысушылар қала тарихы мен Ұлы Жібек жолы бойындағы стратегиялық рөлін атап өтті, қазіргі таңда ол жаңа экономикалық бастамалар мен инвестициялық жобаларға жол ашатын алаңға айналғанын жеткізді.
Тараптар соңғы жылдары өзара сауда көлемінің тұрақты өсіп келе жатқанын атап өтті. 2025 жылдың қорытындысында ұйым елдерінің ішкі сауда айналымы 11,9 млрд АҚШ долларынан асты. Қазақстан үшін ең ірі сауда серіктестері – Өзбекстан және Түркия. Сонымен қатар, Қырғызстан және Әзербайжанмен де тауар айналымы оң динамика көрсетті, бұл елдердің нарықтарында өзара өнім мен қызметтердің тұрақты сұранысын көрсетеді.
Сауда саласындағы ынтымақтастық тек көлемді өсірумен шектелмейді. Тараптар сауда кедергілерін азайту, тарифтік емес кедергілерді жою, логистикалық және кедендік рәсімдерді жеңілдету бағытындағы жұмыстарды күшейтуді қолға алуда. Бұл тәсіл бірлескен кәсіпорындарды құруға, өндіріс мен экспортты кеңейтуге оң ықпал етеді.
Инвестициялық сала да айтарлықтай даму жолында. Соңғы жиырма жыл ішінде ТМҰ елдерінен Қазақстан экономикасына 6,3 млрд доллардан астам тікелей шетелдік инвестиция тартылды. Тек 2025 жылы бұл көрсеткіш шамамен 210 млн долларды құрады. Бұл инвестициялар негізінен инфрақұрылым, энергетика, ауыл шаруашылығы және өндірістік секторларға бағытталды.
Казақстандық капитал да түркі мемлекеттері нарығына белсенді түрде енуде. Қазіргі таңда Қазақстаннан тартылған инвестициялар көлемі шамамен 5 млрд долларға жуық, оның ішінде 2025 жылы 1,3 млрд доллардан астам қаржы инвестициялық жобаларға бағытталған. Бұл көрсеткіш екі тарап үшін де экономикалық тиімді серіктестік қалыптастыратынын айқын көрсетеді.
Жиын барысында тараптар жаңа жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады. Олар индустриалды парктерді құру, стартаптар мен цифрлық экономиканы дамыту, өңдеу өнеркәсібі мен логистика саласындағы бірлескен жобаларды іске асыруға ерекше назар аударды.
Сонымен қатар, білім мен кадр әлеуетін дамыту, ғылыми-зерттеу жобаларын қолдау, инновациялық экожүйені қалыптастыру сияқты ұзақ мерзімді мақсаттар да талқыланды. Бұл бағыттар тек экономикалық өсімге ғана емес, сонымен қатар түркі елдері арасындағы тұрақты серіктестікті нығайтуға қызмет етеді.
Түркістан қаласында өткен 14-ші экономикалық министрлер отырысы тек формалды кездесу емес, ол Түркі кеңістігінде интеграцияны арттыруға, инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге және сауда қатынастарын тереңдетуге арналған маңызды алаңға айналды. Бұл шара қатысушы елдер үшін жаңа мүмкіндіктер ашып, олардың экономикалық байланыстарын одан әрі нығайтуға жол ашты.
Түркістан қаласы тарихи маңызды шаһар ғана емес, қазіргі таңда экономикалық диалог пен инвестициялық ынтымақтастықтың жаңа орталығына айналды. Елдер арасындағы байланыстардың нығаюы, бірлескен жобалардың жүзеге асуы және сауда айналымының өсуі – бұл өңірдің болашағы жарқын екендігін көрсететін нақты дәлел.
